Phương Mỹ Chi vừa trở lại với MV "Thiên Đường Với Người Thương", cùng diễn viên Bảo Định, sau hơn 13 năm hoạt động nghệ thuật. Đây là lần đầu tiên nữ ca sĩ đặt một câu chuyện tình yêu đôi lứa làm trung tâm sản phẩm âm nhạc chính thức. Nhưng điều khiến MV này đáng chú ý hơn cả phần tình cảm, chính là cách văn hóa Khmer Nam Bộ được đưa vào không như một phông nền trang trí, mà như mạch sống xuyên suốt số phận hai nhân vật.
Câu chuyện đi theo hành trình trưởng thành của cô bé tên Chi trong phum sóc trở thành vũ công rồi giáo viên dạy múa cho trẻ nhỏ. Và chàng trai tên Định, người theo nghề chế tác, dần trở thành nghệ nhân làm nhạc cụ ngũ âm truyền thống. Tình yêu của họ lớn lên cùng với những gì họ gìn giữ: múa Rom Vong, Robam, nghề thủ công, âm nhạc cộng đồng. Đến cuối MV, khi Định đã về già và ngồi một mình trên chiếc bè từng cầu hôn năm xưa giữa sông; đóa hoa sứ ông cầm trên tay trở thành hình ảnh khép lại một đời chung thủy, đồng thời khép lại một vòng đời văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Điều đáng ghi nhận là mức độ cẩn trọng trong việc tái hiện di sản văn hoá. Ê-kíp không dừng ở mô phỏng hình thức, mà mời hẳn đội ngũ cố vấn văn hóa và nghi lễ đồng hành xuyên suốt: ThS. Thạch Thị Út Linh (Phó Trưởng Ban Giới và Dân tộc, Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn, Đại học Trà Vinh) và ThS. Kim Chanh Thon (Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ) tư vấn về hoa văn, trang phục, múa, nhạc cụ và đời sống Khmer; riêng ThS. Út Linh còn trực tiếp dạy Phương Mỹ Chi các điệu múa truyền thống.
Về phần nghi lễ, Achar Sơn Tịch và ThS. Sơn Kim Hà (Trung tâm Văn hóa miền Tây, cùng trường) đảm nhận vai trò cố vấn cho những phân đoạn mang tính tín ngưỡng; đặc biệt là cảnh cưới hỏi với nghi thức buộc chỉ đỏ do chính Achar Sơn Tịch thực hiện, mang ý nghĩa cầu chúc bình an và gắn kết cho đôi vợ chồng.
Bối cảnh quay cũng được chọn lựa như một cách "mượn" chính di sản làm nhân vật: những ngôi chùa Khmer cổ kính (chùa Cò, chùa Vàm Ray) với kiến trúc chạm khắc tinh xảo, những cánh đồng thốt nốt mộc mạc, nhà sinh hoạt cộng đồng nơi trẻ em tập múa. Mỗi khung hình đều là một lát cắt đời sống thật, không dàn dựng vay mượn. Âm nhạc cũng đi theo hướng đó: dưới sự chỉ đạo của DTAP, ca khúc pha trộn tinh thần Pop đương đại với chất liệu Khmer Nam Bộ, đưa đàn thuyền và dàn cồng (Kôông vuông) vào bản phối để giữ được màu sắc bản địa.
Với những người quan tâm đến di sản văn hóa vùng Nam Bộ, MV âm nhạc này này là một ví dụ đáng tham khảo về cách kể chuyện di sản bằng ngôn ngữ đại chúng mà vẫn giữ được sự chính xác và tôn trọng cội nguồn. Việc mời chuyên gia bản địa đồng hành từ khâu ý tưởng đến hiện trường, thay vì chỉ tham vấn hình thức, là một mô hình hợp tác giữa nghệ thuật thị trường và tri thức học thuật/cộng đồng mà các đơn vị làm văn hóa tại TP. HCM vốn thường xuyên tổ chức các chương trình giao lưu văn hóa Khmer Nam Bộ có thể nhìn vào như một tham chiếu về quy trình.
Phương Mỹ Chi chia sẻ rằng hành trình lần này không chỉ để hoàn thiện một sản phẩm nghệ thuật, mà là cách cô tiếp tục bày tỏ tình yêu với văn hóa Việt Nam bằng chính ngôn ngữ âm nhạc của mình. Đó là một tình yêu, như MV thể hiện, có thể bắt đầu từ những rung động cá nhân nhưng dần mở rộng thành sự gắn bó với quê hương, cội nguồn và những con người đang âm thầm gìn giữ di sản trước những đổi thay của thời đại.
